Λέγοντας ιστορίες

Λένε πως η ιστορία είναι ένα παραμύθι που όλοι πιστεύουν. Λένε επίσης ό,τι το παραμύθι είναι μια ιστορία που κανείς δεν πιστεύει. Αν τα πράγματα είναι έτσι, οι ιστορίες μπορεί να λειτουργήσουν και σαν κοινόχρηστο νόμισμα της ανθρωπότητας. Από κοντά και ο Shakespeare, καθώς με την Miranda, την ηρωίδα του από το Tempest, δηλώνει ότι: «Η ιστορία σας, κύριε, θεραπεύει τη κουφαμάρα.»

Είναι η δύναμη της αφήγησης που, αιχμαλωτίζει αλλά ταυτόχρονα λυτρώνει, που δείχνει το δρόμο αλλά συνάμα εγκλωβίζει σε αδιέξοδα, που διδάσκει αλλά την ίδια στιγμή αποδεικνύει πως όσα και αν μάθεις, θα είναι πάντα λίγα. Όπως και να έχει το θέμα, δεν υπάρχουν πολλά άλλα που να γοητεύουν τόσο, όσο  

Read more...
 
U.S.A. all the way (p. I) – (Πέμπτη 17 Ιανουαρίου 2019) PDF Print E-mail

Με ένα μαύρο φόντο, όπου ξεχωρίζουν δυο αράδες με λευκά γράμματα ενός γνωμικού του David Herbert Lawrence για την Αμερική, ξεκινά η ταινία Hostiles παραγωγή του 2017. Και τι μας λέει ο Βρετανός πολυσχιδής δημιουργός που εγκατέλειψε τα εγκόσμια πριν τα 45 του το 1930;

Μας λέει πως, «H ουσιώδης αμερικάνικη ψυχή είναι σκληρή, απομονωμένη, στωική και δολοφονική. Δεν έχει ακόμα λιώσει». Ακολούθως ρέει η υπόθεση της ταινίας, που εξελίσσεται το 1892, ούτε 30 χρόνια μετά το πέρας του Αμερικάνικου Εμφύλιου και είναι η ιστορία της αλλαγής της συμπεριφοράς ενός λιγομίλητου, τραχύ, βετεράνου, λοχαγού του ιππικού. Σμιλεμένος σε μια βίαιη ζωή με κυρίαρχο στίγμα το μίσος για τους Ινδιάνους, η πραγματικότητα τον φέρνει αντιμέτωπο με μια άλλη άποψη, την οποία αναπόφευκτα θα αφουγκραστεί.

Read more...
 
feminine - masculine – (Τρίτη 15 Ιανουαρίου 2019) PDF Print E-mail

Είναι κάποιες ειδήσεις που φανερώνουν τόσο την επιθυμία του κοινού να φιλονικήσει, όσο και το ρηχό του πρώην λειτουργήματος της δημοσιογραφίας. Τούτες οι συμπεριφορές, μπορεί να έχουν ως αντικείμενο θέματα τα οποία θεωρούνται σοβαρά, όπως π.χ. η εκκρεμούσα επί δεκαετίες ονομασία μιας όμορης χώρας, ή θέματα τριτευούσης σημασίας όπως η άποψη Γάλλου τινός συγγραφέως περί των προτιμήσεων του για το γυναικείο φύλο.


Ομολογώ ότι αγνοούσα παντελώς την ύπαρξη του Γαλάτου λογοτέχνου Γιαν Μουά (Yann Moix), όπως και του έργου του, ο οποίος έγινε όλως εσχάτως στόχος πολλαπλών επιθέσεων. Ο εν λόγω λοιπόν δήλωσε ότι: «Ελάτε τώρα, ας μην υπερβάλλουμε. Αυτό δεν είναι πιθανό! Είναι υπερβολικά μεγάλες. Προτιμώ τα σώματα των νεαρών γυναικών, αυτό είναι όλο. Το σώμα μιας 25χρονης είναι εξαιρετικό. Το σώμα μιας 50χρονης δεν είναι καθόλου εξαιρετικό».

Read more...
 
σαν μνημόσυνο - (Κυριακή 13 Ιανουαρίου 2019) PDF Print E-mail

Εν πρώτοις το έβρισκα λανθασμένο. Το να ανακαλύπτεις, δηλαδή, περισσότερο έναν καλλιτέχνη μετά το φυσικό του τέλος. Ειδικά, αν ο θάνατος ερχόταν πριν την ολοκλήρωση της καριέρας του, ενώ παραμένει αξιοπρεπώς ενεργός. Σκεφτόμουν, πως όσο βρισκόταν εν ζωή δεν του έδωσα την απαιτούμενη σημασία, είχε διαφύγει από το όποιο ενδιαφέρον μου. Συν τω χρόνω όμως κι επειδή ήταν αδύνατο  να είσαι παντού, προκειμένου να εννοήσεις τον κόσμο του κάθε καλλιτέχνη, ερχόταν ο θάνατος, γεγονός ανεπίστροφο λειτουργώντας ως έναυσμα ουσιαστικότερης γνωριμίας.

 

Έπειτα ήταν και κάτι άλλο, ίσως σημαντικότερο. Ότι οι συνθήκες της ζωής, δεν με είχαν φέρει κοντά σε ταυτόσημα βιώματα, ή ωρίμαζαν με διαφορετικό τρόπο, με διαφορετικά ακούσματα, έτσι ώστε κάποια καλλιτεχνικά μηνύματα να φαίνονται απόμακρα, ή ακόμα να μην φτάνουν έως τα αυτιά μου. Αλλά αυτά, είναι πράγματα που αλλάζουν.

Read more...
 
Σταύρος Ζουμπουλάκης: Στ’ αμπέλια – (Παρασκευή 11 Ιανουαρίου 2019) PDF Print E-mail

Με τρόπο συγκροτημένο, βαθύ και συναισθηματικό χωρίς ακρότητες, ο Στ. Ζ. πραγματοποιεί μια επισκόπηση στα παιδικά του χρόνια, τα οποία ξετυλίγονται στις τοπικές ρίζες της φαμίλας του.

Στη Συκιά της Λακωνίας, όπου γεννήθηκε και έζησε τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής του, αλλά από το θέρος του ’59, και για τα επόμενα εννιά καλοκαίρια ήταν πια η δεύτερη πατρίδα του μετά την μετανάστευση της οικογένειας του στην Αθήνα.

Τόπος σκληρός, με κατοίκους σμιλεμένους από την βαριά εργασία, χαρακτηρισμένους από τη φτώχια. Δεν επιχειρεί ένα νοσταλγικό ταξίδι, πράγμα που τονίζει ευθύς εξ’ αρχής:

«Τον σκέφτομαι πάντα με συγκίνηση, αλλά δεν τον νοσταλγώ. Υπάρχει συγκίνηση χωρίς νοσταλγία, ίσως μάλιστα να είναι έτσι πιο αδρή».

Οι παρατηρήσεις του, οι περιγραφές του είναι τόσο ακριβείς, όσο και παραστατικές, ενώ συχνά τον οδηγούν σε ευρύτερα συμπεράσματα.

«Όταν μου τυχαίνει να ακούω σήμερα τους αστούς, πλούσιους ή μη, να μιλάνε εκστατικοί για τις παπαδιαμάντικες παννυχίδες υπομειδιώ συγκαταβατικά». (σ. 45)

«Ήταν φτωχοί άνθρωποι δεμένοι με τη γη. Κάθε μέτρο γης, κάθε ρίζα είχε γι’ αυτούς αξία και σημασία. Σκοτώνονταν πραγματικά για μια σπιθαμή γης» (σ.74)

«Οι μανάδες κι οι γιαγιάδες ξέρανε τη μεγάλη τέχνη να σκεπάζουν τη φτώχια, να μην γίνεται αισθητή». (σ.75)

«Ο θάνατος των μικρών παιδιών ήταν κάτι φυσικό, συνέβαινε σε όλες τις μανάδες, δεν ήταν μια σκληρή μοίρα που χτύπαγε μιαν άτυχη. Χωρίς υπερβολή, όπως ήταν αναμενόμενο να μη ζουν όλα τα κατσίκια μιας γίδας, έτσι και τα παιδιά μιας γυναίκας. Και σίγουρα το να χάσεις ένα μεγάλο ζο ήταν χτύπημα σκληρότερο από το θάνατο ενός νηπίου». (σ.77)

Read more...
 
Για εκείνη την Κυριακή – (Τετάρτη 9 Ιανουαρίου 2018) PDF Print E-mail

Σε εκείνη την πρώτη Κυριακή του Οκτωβρίου του ’93, που αφιερώθηκε η προηγούμενη ανάρτηση, περί Θεμελίου λίθου, συνέβησαν διάφορα, εντός και εκτός συνόρων.

Στην Αθήνα, μέσα σε ασθενοφόρο που κατευθυνόταν στο νοσοκομείο «Ευαγγελισμός», διαπιστώθηκε ο θάνατος της Κατερίνας Γώγου. Η Κ.Γ. δεν είχε τίποτα από τα χαριτωμένα ή κουτά κορίτσια που έπαιζε στις ταινίες της δεκαετίας του ’60. Έκλεισε τον κύκλο της ζωής στα 53 της, παραδομένη σε ένα άχαρο, άσχημο τέλος από ουσίες.

Η ποιητική της συλλογή «τρία κλικ αριστερά», σημείωσε πωλήσεις στο ύψος των συλλογών του Ρίτσου, του Ελύτη αν, τέλος πάντων, λέει κάτι αυτό. Αυτό πού έχει κάτι να πει είναι πως, από ένα σημείο και μετά, διάλεξε πολύ δύσβατα μονοπάτια, συγκρουσιακά, απ’ όπου κανείς δεν βγήκε αλώβητος.

Read more...
 
Θεμέλιος λίθος & άλλες ιστορίες - (Δευτέρα 7 Ιανουαρίου 2018) PDF Print E-mail

Στις 3 Οκτωβρίου του 1993, μέρα Κυριακή, τίθεται ο θεμέλιος λίθος  για την κατασκευή του πρώτου Ελληνικού αυτοκινητοδρομίου. Στον Ορχομενό Βοιωτίας. Παρουσία του προέδρου της κυβερνήσεως Κων. Μητσοτάκη. Ας θυμηθούμε το φόντο. Ο τόπος ζεί στους ρυθμούς της απόσυρσης, η αυτοκινητική αγορά έχει εκτοξευθεί, το χρήμα ρέει.

Μοιραία το θέμα, προβάλλεται ιδιαίτερα από τον ημεδαπό Τύπο, ειδικό και μη, όπου ανάμεσα σε άλλα αναφέρεται πως:

Read more...
 
Με αφορμή την ταινία Vice - (Σαββάτο 5 Ιανουαρίου 2018) PDF Print E-mail

Αυτή η ταινία του 50χρονου Adam McKay ο οποίος μας είχε αφήσει το στίγμα του, μεταξύ άλλων και με το the big short, έρχεται να προστεθεί στον μακρύ καταγγελτικό λόγο των Αμερικανών καλλιτεχνών.

Κι’ αν υποτεθεί ότι ο Orson Welles άνοιξε το χορό to '41 με τον πολίτη Kane, καθώς η παγκόσμια παρεμβατικότητα, για να τεθεί έτσι διακριτικά, των Η.Π.Α. μετά τον Β΄ Π.Π.  πολλαπλασιάστηκε, μετά δε το 9/11 εκτροχιάστηκε, υπήρξαν αρκετοί εκλεκτοί δημιουργοί που ασχολήθηκαν με την ανηθικότητα και την ωμότητα του θέματος.

-Dick Cheney -                                                                                                   - Christian Bale-

Σημαντικός εκφραστής τούτης της τάσης ήταν ο Oliver Stone, o οποίος μετά την 15μηνη θητεία του στην πρώτη γραμμή του πυρός στο Βιετ Ναμ και με δυο παράσημα ανδρείας στο στήθος του, στάθμισε αλλιώς τις εμπειρίες του. Έτσι μετά το Platoon και το Born on the fourth of July, γυρίζει τα προεδρικά  J.F.K. (’91), Nixon (’95), W ('08), ενώ το ’12 μας παρουσιάζει την δεκάωρη άποψη του για την Αμερικάνικη Ιστορία, από τον Β΄ Π.Π. και εντεύθεν.

Read more...
 
...για τον Γιάννη και μια άλλη εποχή - (Πέμπτη 3 Ιανουαρίου 2019) PDF Print E-mail

Τον γνώριζα από τότε που έτρεχε με τα ΤΤ. Παρέα αρχίσαμε να κάνουμε μετά το μέσον της δεκαετίας του ’70. Ταλαιπωρηθήκαμε όμορφα με σπανιόλικα, δίχρονα, δίτροχα τους χειμώνες στα βουνά της Αττικής και με πανιά των Laser τα καλοκαίρια στους αφρούς του Ν. Ευβοϊκού.


Περνούσα από το κατάστημα των γονιών του με τα δερμάτινα στην Βουλής, διαγώνια από το υπουργείο Παιδείας. Αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του '80, από το δικό του, Lekkas sport, στην Μιχαλακοπούλου, εκεί που τώρα είναι ο Ιταλός. Μετά χαθήκαμε. Μάθαινα διάφορα, διάσπαρτα. Το βράδυ της φετινής πρωτοχρονιάς, έμαθα ότι δεν είναι πια ανάμεσά μας. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα είχε εγκαταλείψει τον μάταιο κόσμο μας η πρώην σύζυγός του. Η Νατάσσα, κοπέλα όμορφη, άνθρωπος γλυκός.

Μια ντουζίνα εικόνες, έντεκα  μαυρόασπρες και μία έγχρωμη, σε σειρά χρονολογική, μαζί με λίγες κουβέντες για το Γιάννη και τον κόσμο του, όπως ήταν πριν από δεκαετίες. Έτσι για να μνημονευθεί μια εποχή πιο αισιόδοξη, πιο πολλά υποσχόμενη από την σημερινή. Στο φινάλε εκείνον τον Γιάννη γνώρισα, εκείνον θυμάμαι.

Read more...
 
Περί ευτυχίας (ένεκα η ημέρα) – (Τρίτη 1η Ιανουαρίου 2019) PDF Print E-mail

Τέτοιες μέρες πριν 33 χρόνια, το '86, είχα βρεθεί, περαστικός, από την καλύβα του Ταρζάν, στο ελατόδασος του Τυμφρηστού, μια ντουζίνα  χιλιόμετρα από τη Φουρνά Ευρυτανίας.


Ως εικόνα, ήταν ήδη πολύ μακριά από την πρώτη παράσταση που είχα, δέκα χρόνια νωρίτερα. Εκείνη την πρωτόγονη ομορφιά, χωρίς τις όποιες υποδομές αξιοποίησης του χώρου, τότε, μέσα στο δροσερό, βροχερό μεσημεράκι της τελευταίας μέρας του Μαίου του '76 με μια απόκοσμη ησυχία.

Read more...
 
O ελληνικός κόσμος του ’88 – (Κυριακή 30 Δεκεμβρίου 2018) PDF Print E-mail

Μια γενιά νωρίτερα, τότε που έφευγε το 1988, η Ελλάδα ήταν ένας άλλος τόπος. Με Εθνικό νόμισμα, καθώς η συνθήκη του Μάαστριχτ ήταν τέσσερα χρόνια μακριά, με εθνικά προβλήματα όπως Νταβός και Mea culpa, με εθνικά σκάνδαλα τύπου Τράπεζα Κρήτης, άλλους πολιτικούς ηγέτες, άλλες ελπίδες καθώς και άλλες φοβίες.

Τριάντα χρόνια είναι ταυτόχρονα πολλά και λίγα. Λίγα για να τα ξεχάσουμε, ή να μην μάθουμε τι έχει συμβεί, πολλά για να μην αντιληφθούμε τα διδάγματα. Λίγο φως, πολύ συνοπτικά, σε λίγα από αυτά που συνέβησαν, μέσα στα σύνορά μας.

Read more...
 
O κόσμος του ΄88 – (Παρασκευή 28 Δεκεμβρίου 2018) PDF Print E-mail

Τριάντα χρόνια νωρίτερα, όσοι ζούσαμε, βρισκόμαστε σε ένα διαφορετικό κόσμο. Η Σοβιετική Ένωση ήταν ακόμα, έστω και στα τελευταία της, το αντίπαλον δέος της Δυτικής αυτοκρατορίας, οι πολίτες δεν δαπανούσαν τόσο χρόνο πίσω από οθόνες ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Oι διαφημίσεις προϊόντων καπνού και αλκοόλ κάλυπταν εκατοντάδες σελίδων των εντύπων, το AIDS ήταν ακόμα ένα τέρας που δεν αντιμετωπιζόταν,  το crack ξεκινούσε την πορεία του στα φτωχά πληθυσμιακά στρώματα, η βία πρωτοστατούσε, και τα σημάδια της κλιματικής αλλαγής πύκνωναν.


Το πρώτο άνοιγμα του Life, για το επετειακό τεύχος με τα σημαντικότερα γεγονότα του 1988, φιλοξενούσε μια σπάνιας ομορφιάς εικόνα του Daedalus 88, πάνω από το νότιο Αιγαίο. Στην contre-jour λήψη, φαίνονταν τα πόδια του Έλληνα πρωταθλητή ποδηλασίας, Κανέλλου Κανελλόπουλου, μέσα στο στενό κόκπιτ του πεταλοποδοκίνητου αεροπλάνου, μπροστά από τον πύρινο δίσκο του ήλιου.

Read more...
 
Lawrence Durell: Πικρολέμονα (Τετάρτη 26 Δεκεμβρίου 2018) PDF Print E-mail

Με ένα κατατοπιστικό σημείωμα του μεταφραστή Αιμίλιου Χουρμούζιου, γεννημένου, το 1904 στην Λεμεσό, αλλά από τα 21 του χρόνια στην Ελλάδα, ξεκινά η ελληνική έκδοση του ’59. Την εποχή εκείνη είναι διευθυντής Σύνταξης της εφημερίδας «Καθημερινή», θέση που κράτησε μέχρι το ’67, όταν η εκδότρια Ελένη Βλάχου αποφάσισε να κλείσει το εκδοτικό της συγκρότημα, ευθύς μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα. The

Δύσκολο το μεταφραστικό του έργο, λόγω της ιδιομορφίας του λόγου του. τοlπολυγραφότατου και κοσμογυρισμένου Βρετανού συγγραφέα. Επιπροσθέτως με μια σειρά σημειώσεων και επεξηγήσεων πλουτίζει την ελληνική έκδοση με σειρά πληροφοριών.

Ιδιαίτερη περίπτωση ο L.D. ο οποίος, έχοντας ήδη ζήσει, στην Κέρκυρα, στο Παρίσι, στη Ρόδο, στην Κόρντομπα, στο Κάιρο και στο Βελιγράδι, εγκαθίσταται το 1953, στην Κύπρο. Εκεί, δίδαξε αγγλική λογοτεχνία στο Πανκυπριακό Γυμνάσιο, ενώ αργότερα ανέλαβε τις δημόσιες σχέσεις της Βρετανικής κυβέρνησης.  Όταν κορυφώνονταν ο ένοπλος αγώνας της Ε.Ο.Κ.Α για Ένωση με την Ελλάδα, αποχώρησε από το νησί. Ο Durrell βρέθηκε σε αυτή την μετάβαση, όταν από έναν ειρηνικό φτωχό τόπο, μεταμορφωνόταν σε ένα πεδίο βίαιης αιματηρής διαμάχης.

Όταν ολοκληρώθηκε ο επαγγελματικός του κύκλος στο νησί, έγραψε τις εντυπώσεις του, όπου περιγράφει αυτό ακριβώς το πέρασμα, τις τόσο δραματικές αλλαγές, κερδίζοντας  μάλιστα το ’57, το λογοτεχνικό βραβείο Daff Cooper. Ο τίτλος Bitter Lemons (Πικρολέμονα), είναι τόσο ταιριαστός με το περιεχόμενο, καθώς ξεκινά με λυρικές, γλυκές περιγραφές και ολοκληρώνει με καταθλιπτικές, πικρές εικόνες.

Read more...
 
More Articles...