Λέγοντας ιστορίες

Λένε πως η ιστορία είναι ένα παραμύθι που όλοι πιστεύουν. Λένε επίσης ό,τι το παραμύθι είναι μια ιστορία που κανείς δεν πιστεύει. Αν τα πράγματα είναι έτσι, οι ιστορίες μπορεί να λειτουργήσουν και σαν κοινόχρηστο νόμισμα της ανθρωπότητας. Από κοντά και ο Shakespeare, καθώς με την Miranda, την ηρωίδα του από το Tempest, δηλώνει ότι: «Η ιστορία σας, κύριε, θεραπεύει τη κουφαμάρα.»

Είναι η δύναμη της αφήγησης που, αιχμαλωτίζει αλλά ταυτόχρονα λυτρώνει, που δείχνει το δρόμο αλλά συνάμα εγκλωβίζει σε αδιέξοδα, που διδάσκει αλλά την ίδια στιγμή αποδεικνύει πως όσα και αν μάθεις, θα είναι πάντα λίγα. Όπως και να έχει το θέμα, δεν υπάρχουν πολλά άλλα που να γοητεύουν τόσο, όσο  

Read more...
 
Ισίδωρος Ζουργός: λίγες και μια νύχτες (Σαββάτο 19 Σεπτεμβρίου 2020) PDF Print E-mail

Δεν ήμουν θιασώτης της Τέχνης που πάντρευε το αληθινό με το φανταστικό. Καλό παράδειγμα για αυτή τη θεωρία είναι το Inglourious Basterds που ακόμα και με την επιτηδευμένη ανορθογραφία του, επισημαίνει ίσως και την ιστορική παραχάραξη. Δυνατή ταινία, εμπορικά υπερεπιτυχημένη, καλλιτεχνικά συνέλεξε οκτώ υποψηφιότητες για Όσκαρ και ένα χρυσό αγαλματίδιο που κατέληξε, δίκαια, στον Christoph Waltz.

Ήταν, όμως, κάτι που θεωρούσα και κάπως επικίνδυνο, ιδιαίτερα για τις νεότερες γενιές και για όσους δεν είχαν εντρυφήσει αρκετά στα ιστορικά γεγονότα. Με τη λογική ότι θα έμεναν με την εντύπωση πως όσα είδαν αντανακλούσαν την πραγματικότητα και όχι το σενάριο που ταλαιπώρησε τον Tarantino για μια δεκαετία.

Έτσι λοιπόν με μια προδιάθεση απόρριψης άνοιξα το «λίγες και μία νύχτες». Πολύ λίγες σελίδες χρειάστηκαν προκειμένου να ανατραπεί η προδιάθεση. Γρήγορα πήρε τη θέση της ένα ολοένα διογκούμενο ενδιαφέρον, τόσο για την εξέλιξη της υπόθεσης, όσο και για το ιδιαίτερο, το ζωντανό, το γλαφυρό, ύφος αφήγησης.

Σε ότι αφορά μάλιστα την ιστορία ο συγγραφέας όχι μόνον δεν την παραχαράσσει, αλλά αποτελεί το βασικό δομικό υλικό της πλοκής του, όπου πάνω της δομεί το πολυδιάστατο του σενάριο. Παρακολουθεί τον ήρωά του για μια εβδομηκονταετία, που ξεκινά από το 1909 και ολοκληρώνεται το 1979.

Τη χρησιμοποιεί, την προφυλάσσει, την αναδεικνύει και ταυτόχρονα τη διδάσκει. Την Ιστορία. Το μεγαλύτερο μέρος της υπόθεσης ξετυλίγεται στη Θεσσαλονίκη, όπου μέσα στη χρονική ροή, ο αναγνώστης γίνεται μέτοχος των αλλαγών και των ανατροπών.

Read more...
 
Από τη μια Σλοβενία στην άλλη – (Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 2020) PDF Print E-mail

Στο αρκετά δύσκολο για συνολική αντίληψη βιβλίο του «Ιράκ Η δανεική χύτρα», γραμμένο το 2004, ένα χρόνο μετά την εισβολή ο Σλοβένος φιλόσοφος Σλάβοϊ Ζίζεκ (Slavoj Žižek) κάνει μια σειρά από πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις. Οξυδερκής, παρατηρητικός, βαθιά καλλιεργημένος και αντίστοιχα ενημερωμένος, ο Ζίζεκ μας δίνει μια αρκετά διαφορετική εικόνα για πολλά γεγονότα που σπάνια φτάνουν στην αντίληψή μας από τις συνήθεις πλατφόρμες ενημέρωσης. Ελάχιστα από αυτά είναι ευχάριστα.

Η πρωτεύουσα της Σλοβενίας, Λιουμπλιάνα.

Στις πρώτες σελίδες γράφει «…θυμάμαι δεκάδες Δυτικούς αριστερούς που στις αρχές του 1990 περήφανα αποφαίνονται, ότι γι’ αυτούς, η Γιουγκοσλαβία υπήρχε ακόμα, και με κατηγορούσαν ότι πρόδιδα την μοναδική ευκαιρία διατήρησης μιας ενωμένης Γιουγκοσλαβίας – σ’ αυτούς πάντα απαντούσα ότι δεν ήμουν ακόμη έτοιμος να ρυθμίσω τη ζωή μου με τέτοιο τρόπο ώστε να μη θρυμματίσω τα όνειρα των Δυτικών αριστερών». Για να μην μπερδευόμαστε με την  ιδεολογική ταυτότητα του Ζίζεκ αρκεί να θυμηθούμε τη δήλωσή του για το ελληνικό δημοψήφισμα του θέρους του 2015.  «Το «όχι» του δημοψηφίσματος μπορεί να επιβιώσει μόνο εάν οι Έλληνες συνεχίσουν τον υπομονετικό πόλεμο εναντίον της οικονομικής κατοχής».

Read more...
 
Σμύρνη - (Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2020) PDF Print E-mail

Τέτοιες μέρες πριν από έναν σχεδόν αιώνα, ο ελληνισμός κατέβαλε ένα αφόρητα βαρύ πλήγμα ως αποτέλεσμα λανθασμένων επιλογών. Χιλιάδες χρόνια παρουσίας στην ακτή της Ιωνίας τερματίζονταν με τον πλέον βίαιο, αλλά και αμετάκλητο τρόπο.


Η ιστορία έχει σκύψει με τη δέουσα προσοχή, πάνω σε από ένα τόσο σημαντικό, καθοριστικό γεγονός, που σημάδεψε την τύχη εκατομμυρίων ανθρώπων. Το ίδιο και η λογοτεχνία. Και συχνά ο δικός της λόγος να είναι πιο άμεσος. Ενίοτε και πιο διδακτικός.

Read more...
 
Και όσο… (Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2020) PDF Print E-mail

Ζούμε μια παράξενη εποχή. Αλλόκοτη. Την αποκοτιά της, υπογραμμίζει με τον πλέον εμφατικό τρόπο η πανδημία. Φθινόπωρο 2020. Μια χρονιά, όπως εύστοχα και χαριτωμένα παρατήρησε κάποιος ότι θα πρέπει να αφαιρεθεί από την ηλικία μας, αφού κατ’ ουσίαν δεν (την) ζούμε. Ασφαλώς, υπάρχει και η ακριβώς αντίθετη άποψη που υποστηρίζει ότι αυτός ο ύπουλος και, προς ώρας, αθεράπευτος covid-19, είναι ένα ακόμα σκαλοπάτι αυτογνωσίας, μια ακόμα, επί μέρους, ανάβαση στο ευρύτερο ανηφόρι της ζωής.

Μonza. Σεπτέμβριος 2018. Άλλες εποχές, μακρινές.

 

Στο διεθνές motorsport, οι δυο πιο δημοφιλείς θεσμοί των τεσάρων τροχών, βρίσκονται σε εξέλιξη, προσπαθώντας να μην χαθεί η χρονιά.  Έτσι το πρώτο Σαβατοκύριακο του Σεπτέμβρη η F1 βρέθηκε στην Monza και το W.R.C. πήγε για πρώτη φορά στην Εσθονία.

Read more...
 
Ebru Timtik - (Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2020) PDF Print E-mail

Τα θέματα με την Τουρκία είναι δικό μας πρόβλημα. Οι νατοϊκοί σύμμαχοι ήταν και παραμένουν αδιάφοροι, οι συνέταιροι στο ευρωπαϊκό μαγαζί κοιτάν τα συμφέροντά τους και όχι το όποιο δίκαιο. Περίπου αναμενόμενα όλα αυτά από το παρελθόν. Το παρελθό που εγγυάται για το μέλλον.

Είναι βέβαια και πρόβλημα των Τούρκων. Άλλοι ποτισμένοι με τα φαρμάκι που τους προσφέρει ο ηγέτης τους, και άλλοι, οι περισσότεροι υποθέτω, που θέλουν μόνο να ζήσουν μια ήσυχη ζωή και όχι να διεκδικούν οτιδήποτε, φονευόμενοι και φονεύοντες. Αλλά ο θάνατος της Τουρκάλας δικηγόρου Ebru Timtik, μετά από 238 μέρες απεργίας πείνας ήταν και θα παραμείνει πρόβλημα του πολιτισμού αυτού του πλανήτη.

Read more...
 
Πρώτο & Τελευταίο - (Κυριακή 30 Αυγούστου 2020) PDF Print E-mail

Κάτι τέτοιο ήταν το φετινό καλοκαίρι. Το πρώτο στη δίνη της  πανδημίας, μα  και το τελευταίο. Όχι ότι του χρόνου θα το έχουμε λύσει το πρόβλημα, αλλά σε κάθε περίπτωση υπάρχει η εκτίμηση ή έστω η αισιοδοξία ότι θα ήμαστε πιο πληροφορημένοι και καλύτερα προετοιμασμένοι.  Το φετινό είχε την μοναδικότητα του πρώτου μετά την γενική καραντίνα, που ύστερα από τον καταθλιπτικό της φόβο, περάσαμε μάλλον γρήγορα σε μια επιπόλαια αντιμετώπιση. Όχι όλοι, αλλά και οι λίγοι είναι αρκετοί για να προκαλέσουν μεγάλες ανατροπές. Για τον σωστό τρόπο αντιμετώπισης γίνεται μεγάλη κουβέντα, για τις επιλογές της εξουσίας ακόμα μεγαλύτερη και για τις παράλληλες θεωρίες δύσκολα το παρακολουθεί κανείς.


Εικόνα ασυνήθιστη. Βασιλικός και αντισηπτικό που κρύβει το κεράκι, δίπλα – δίπλα πάνω στο τραπέζι, της ταβέρνας. Καλοκαίρι 2020.

 

Αν σε αυτά προστεθούν το παιχνίδι του ηγέτη των εξ ανατολών γειτόνων, την έλλειψη κάθε ουσιαστικής αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την εκ των πραγμάτων αδιαφορία του  Ν.Α.Τ.Ο., για δυο κράτη μέλη του που φλερτάρουν με ένοπλη εμπλοκή και τα μονίμως παρόντα εδώ και μια δεκαετία οικονομικά αδιέξοδα, είναι δύσκολο να αποφύγεις το σκοτεινό κλίμα. Μολαταύτα  το καλοκαίρι ήρθε, με το τέλος του Αυγούστου αναχωρεί και η κοινωνία προετοιμάζεται για ένα ασυνήθιστο φθινόπωρο και έναν απρόβλεπτο χειμώνα.  Στο γύρισμα της καλοκαιρινής εποχής μια μικρή σειρά από εικόνες και λίγες λέξεις για τους θερινούς μήνες. Έτσι σαν μια διαφορετική παρακαταθήκη.

Read more...
 
Αλλόκοτα λόγω εποχής και εποχών – (Τετάρτη 26 Αυγούστου 2019) PDF Print E-mail

Για τα αθλητικά τεκταινόμενα γίνεται η αναφορά. Σε ένα ποδοσφαιρικό γήπεδο χωρίς θεατές, έγινε το τελικός της πιο σπουδαίας αναμέτρησης σε συλλογικό επίπεδο της γηραιάς ηπείρου. Του περίφημου Champions League, ή κυπέλλου πρωταθλητριών όπως ήταν η ονομασία του όταν ξεκίνησε το 1955 μέχρι το 1992 που πήρε το σημερινό του όνομα και την τρέχουσα μορφή.

Το έπαθλο διεκδίκησε η Bayern από το Μόναχο της βαθιάς Γερμανίας και η Paris Saint-Germain από την πόλη του Φωτός, το Παρίσι. Επαληθεύοντας για μια ακόμη φορά την ρήση του Gary Lineker ότι «το ποδόσφαιρο είναι απλό άθλημα, 22 παίκτες κυνηγούν μια μπάλα για 90 λεπτά και στο τέλος κερδίζουν οι Γερμανοί», η Βαυαρική ομάδα κατέκτησε το τρόπαιο. Το πόσο Γερμανική ήταν αυτή η ομάδα βέβαια, είναι ένα ερώτημα.

Read more...
 
Δημοφιλία, Δημοσιότητα, Έκθεση – (Δευτέρα 24 Αυγούστου 2020) PDF Print E-mail

Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ΄60, εδώ στην Ελλάδα, υπήρχε ένας μόνον τρόπος να αποκτηθεί οποιαδήποτε είδους δημοσία εικόνα. Ο Τύπος. Είτε ο ημερήσιος, βλέπε εφημερίδες, είτε ο περιοδικός βλέπε περιοδικά γενικού ή ειδικού ενδιαφέροντος. Υπήρχε και το ραδιόφωνο, αλλά αφενός μεν είχε κρατική δομή, αφετέρου δεν είχε το πιο σπουδαίο εργαλείο της προβολής. Tην εικόνα.

Το κράτος είχε εννοήσει την τεράστια επίδραση της εικόνας, την οποία έσπευσε να εκμεταλλευτεί με τα «Επίκαιρα» που προβάλλονταν στις κινηματογραφικές αίθουσες και ασφαλώς με την τηλεόραση η οποία στα τριάντα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της στην Ελλάδα ήταν κρατική εξυπηρετώντας τις επιδιώξεις της εκάστοτε εξουσίας. Από το μυστρί του «αντιπροέδρου της Εθνικής κυβερνήσεως» έως τις θριαμβευτικές προεκλογικές ομιλίες του πρωτομάστορα της «Αλλαγής».

Read more...
 
Ο πρόεδρος και τα λάστιχα – (Σαββάτο 22 Αυγούστου 2020) PDF Print E-mail

Τα στοιχειώδη να γνωρίζεις για τους μεταπολεμικούς Αμερικανούς προέδρους, δεν ήταν και πολλοί δεκατρείς όλοι κι όλοι, εύκολα καταλήγεις στο συμπέρασμα ότι ο τρέχων είναι ο πλέον ακατάλληλος. Για τους προληπτικούς ότι είναι ο 13ος, θα είναι μια ένδειξη ακόμη.

Αν στην παραπάνω υπόθεση προστεθεί ότι ανάμεσα σε αυτούς τους δεκατρείς, ήταν και ο μοναδικός πρόεδρος στην ιστορία των Η.Π.Α. που αναγκάστηκε σε παραίτηση, ο R.M.  Nixon, ότι  ο διάδοχος του δεν είχε ψηφιστεί ούτε ως αντιπρόεδρος, καθώς βρέθηκε στην θέση του, εκ των Γαργαλιάνων, παραιτηθέντος αντιπροέδρου Spiro Theodore Agnew. Ήταν και παραμένει ο μοναδικός που αναγκάστηκε να παραιτηθεί από την Αντιπροεδρία μετά την αποκάλυψη ότι είχε δωροδοκηθεί από κατασκευαστικές εταιρείες. Κατόπιν  συμφωνίας με τις δικαστικές αρχές, η κατηγορία περιορίστηκε σε φοροδιαφυγή, την οποία αποδέχτηκε και ακολούθως παραιτήθηκε. Να μην λησμονηθεί και ο H. Truman που βρισκόταν στο περιθώριο κάθε σημαντικής δραστηριότητας και απόφασης από το προεδρικό περιβάλλον ως ζούσε ο F. D. Roosevelt. Αγνοούσε ακόμη και την ύπαρξη της ατομικής βόμβας.

...όλιγον άσχετη σε πρώτη ματιά, αλλά 45 χρόνια μετά την μέρα που τραβήχτηκε, αποτυπώνει τέσσερα νεανικά, χαμογελαστά πρόσωπα που συνολικά θα μετρούσαν 6 παγκόσμιους τίτλους και 54 νίκες στην F1. Κοινό τους στοιχείο τα μπλε τζόκεϋ, με το λογότυπο της Goodyear. Από αριστερά, ο Νοτιοαφρικανός Jody Schecter, ο Αυστριακός Niki Lauda, ο Βραζιλιάνος Emerson Fittipaldi, ο Ελβετός Clay Regazzoni.

Τελευταίο, προς το παρόν, δείγμα της ακαταλληλότητας του  45ου προέδρου, του 74χρονου ρεπουμπλικάνου, βαθύπλουτου μεγαλοεργολάβου, επιχειρηματία και τηλεπαρουσιαστή Donald Trump από την Νέα Υόρκη, ήταν η τοποθέτησή του για την εσωτερική πολιτική της βιομηχανίας κατασκευής ελαστικών Goodyear.

Read more...
 
Αθήνα Αύγουστος 2020. - (Πέμπτη 20 Αυγούστου 2020) PDF Print E-mail

Μικρές σκέψεις, μπορεί και ατυχείς συγκρίσεις με σκόρπιες λέξεις, για την πόλη που ξέχασα πως την  θυμάμαι.


Αύγουστος που έχει χάσει το δρόμο του. Μετά από δέκα μνημονιακά χρόνια, ύστερα από αλλεπάλληλα σχήματα εξουσίας που πιθανόν να έκαναν ότι καλύτερο μπορούσαν, αλλά απέτυχαν σε περισσότερα από όσα επέτυχαν, μα πρωτίστως έφεραν ένα αναπάντεχο ξεχαρβάλωμα. Mε μια πανδημία που σέρνεται περισσότερο σαν απειλή, προς το παρόν τουλάχιστον, και λιγότερο σαν θάνατος. Ασφαλώς με το λευκό μισοφέγγαρο στο κόκκινο φόντο να παίζει με το βάρος των 85 εκατομμυρίων, καταπιεσμένων πιστών του.

Λεγόταν κάποτε πως «καλύτερα φέσι τουρκικό παρά τιάρα παπική». Ο  Τζιμάκος το είπε πολύ χαριτωμένα, πιο οικουμενικά και πιο μελωδικά: «Πότε Σπάρτη, Πότε Τροία σ' ένα χάος εθνικό, μπρος Ευρώπη πίσω Ασία, έχεις πάθει πανικό». Μάθαμε επίσης, τόσα καινούργια πράγματα, τόσες άγνωστες λέξεις. π.χ. Επακούμβηση.

Read more...
 
John Fante: Ο σκύλος μου ο ηλίθιος – (Κυριακή 16 Αυγούστου 2016) PDF Print E-mail

Κανονικά και επίσημα το έφερε ο Q. Τυλιγμένο ως  δώρο και μάλιστα με ένα χαρτί που όταν ξεκολλούσες το σελοτέιπ δεν σχιζόταν, πράγμα που μου αρέσει πολύ, γιατί μετά φυλάς το αμπαλάζ για όπου δει.

Είχε πάνω του κορδέλα που διέτρεχε και τα αυτιά και πάνω της έγραφε: «Τον Φάντε ή δεν το ξέρεις ή δεν μπορείς να το ξεχάσεις- The new York Times». Έτσι ακριβώς συνέβη. Τον αγνοούσα, αλλά την επόμενη μέρα με κράτησε έως τις 2 την νύχτα για να φτάσω στην 171η και τελευταία σελίδα και είναι πολύ απίθανο να τον ξεχάσω.

Αυτή η καλομεταφρασμένη πατρική νουβέλα, όπως ορίζεται στο εξώφυλλο, γράφτηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και αποτελεί μια τομογραφία της Αμερικής του τότε. Τότε που η πληγή του πολέμου στην Ινδοκίνα είναι μεγάλη και χαίνουσα, που ταυτόχρονα όμως υπάρχει ένα καλπάζον ελευθεριάζον κίνημα, ειδικά μέσα στην νεολαία, τότε που φυλετικός διαχωρισμός είναι ισχυρός και αμετακίνητος, ενώ οι Η.Π.Α. τρέχουν, παρά τα προβλήματα, πάνω στην κόψη των ονείρων και της ιδέας της γης των ευκαιριών.

Από τις πρώτες αράδες γίνεται διακριτό το εύθυμο κλίμα. Ο ήρωας αυτοσαρκάζεται και ο συγγραφέας δημιουργεί συνθήκες χιουμοριστικές, ευχάριστες. Συχνά πέρα από χαμόγελα, αναγκάζει τον αναγνώστη να γελάσει , αλλά η ένταση και τα προβλήματα δεν απουσιάζουν ποτέ. Το στόρυ έχει να κάνει με μια εξαμελή οικογένεια. Οι γονείς στην μεσηλικία, τα τρία αγόρια και το ένα κορίτσι πάνω και λίγο μετά τα είκοσι με τις σπουδές κλπ.

Επιφανειακά είναι όμορφα. Κατοικούν στην πιο πλούσια, πιο προοδευτική, πολιτεία, την Καλιφόρνια  και μάλιστα σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της, πάνω στην παραλία στο Point Dune. Yπάρχει, ανάμεσα σε άλλα στο γκαράζ, μια Porsche, ένα τρακτεράκι, κουρευτική του γκαζόν, μια σειρά μπαστούνια του γκολφ. Το σπίτι σε σχήμα Υ, με όμορφη θέα προς τον ωκεανό. Μια ευχάριστη άνεση είναι παρούσα.

Read more...
 
Juan - (Τετάρτη 12 Αυγούστου 2020) PDF Print E-mail

Στον 21ο αιώνα, υπάρχουν 235, ας πούμε, κυρίαρχα κράτη, συνυπολογιζόμενης και της Αγίας Έδρας, ή Βατικανό όπως είναι γνωστότερο. Από τα πλέον πολυπληθή, όπως  την Κίνα με 1,439 ή την Ινδία με 1,380 δισεκατομμύρια πολίτες μέχρι το εν πολλοίς άγνωστο Τοκελάου στον Ειρηνικό ωκεανό με 1.499 κατοίκους, ή την Αγ. Έδρα με 801. Σε  44 από αυτά τα 235 κράτη του πλανήτη μας, συναντούμε έναν μονάρχη στο ύπατο πολιτικό αξίωμα.

Έτσι βασιλικά ή πριγκιπικά αξιώματα υπάρχουν σε 13 κράτη στην Ασία, σε 12 στην Ευρώπη, σε 10 στη Βόρεια Αμερική, σε 6  στην Ωκεανία και 3 στην Αφρική.  Το 2020 όλα αυτά.

Αφορμή για αυτές τις αράδες, έδωσε η πρόσφατη απομάκρυνση του τέως μονάρχη της Ισπανίας Juan Carlos από την Ιβηρική χερσόνησο προς άγνωστη κατ΄αρχάς κατεύθυνση, για να καταλήξει στην Δομινικανή Δημοκρατία.

Αιτία της κίνησης, που ορίστηκε ως αυτοεξορία ήταν η εμπλοκή του, σε οικονομικό σκάνδαλο από το οποίο φέρεται πως ωφελήθηκε κατά εκατό εκατομμύρια δολάρια.

Read more...
 
More Articles...