Η κρίση για ένα δημόσιο πρόσωπο είναι κάτι τόσο συνηθισμένο όσο και πολυεπίπεδο. Σε ένα μεσημβρινό οικογενειακό τραπέζι, αν υποτεθεί ότι σε αυτό τον τόπο συμβαίνει στο βαθμό που κάποτε συνέβαινε, είναι μια διαδικασία πλήρως απελευθερωμένη. Μπορεί να μιλήσεις για τον όποιο ΡΜ, για τον κάθε Δήμαρχο, για τον τυχαίο πολιτευτή όπως θες. Δεν διαλέγεις λέξεις, δεν χρησιμοποιείς εκφράσεις του τύπου «τον σέβομαι, αλλά …». Βάζεις το υποκείμενο, το γενετήσιο ρήμα σε όποιο χρόνο επιθυμείς, όλα υπόλοιπα τα στολίδια, και σερβίρεις το κοκτέιλ σου κατά το δοκούν χωρίς περιορισμούς.

Σε λίγο ευρύτερο πεδίο, π.χ. στον καφενέ το πράγμα είναι λίγο πιο συμμαζεμένο, αλλά και πάλι υπάρχει ελευθερία. Παλιότερα όχι, ειδικά μεταξύ 4ου/’67 και 7ου/’74 όπου βασίλευε η λογοκρισία. Αλλά και ακόμη πιο παλιά όταν βασίλευε η Φρειδερίκη, οι αντιπολιτευόμενες εφημερίδες καλό θα ήταν να είχαν αγοραστεί από περίπτερα εκτός γειτονιάς και να παρέμεναν διπλωμένες στις τσέπες, μέχρι να περάσει ο αναγνώστης την πόρτα της οικίας του.

Μικρές ιστορίες, πλεγμένες ανάμεσα στους ανθρώπους, τις δραστηριότητές τους, το χρόνο και τους τόπους του προηγούμενου αιώνα.

Σε εποχές πιο δύσκολες, αλλά ταυτόχρονα και πιο ελπιδοφόρες από τις τρέχουσες.

Έχω την εντύπωση, πως η παρούσα εξουσία είναι πιο μακριά από ποτέ σχετικά με την ικανότητα αντίληψης της ζωής, έξω από το κουκούλι της. Μεταπολιτευτικά τουλάχιστον, διότι  ασφαλώς υπάρχει η άποψη ότι επί βασιλείας τα πράγματα ήταν χειρότερα. Άλλο σύστημα όμως η συνταγματική μοναρχία που συχνά ξεχνούσε τη συνταγματικότητά της και άλλο πράγμα ο νεποτισμός που, ένεκα συνθηκών, δεν μπορεί να λησμονεί το ρόλο της.

Έχω την εντύπωση ότι η παρούσα εξουσία χρησιμοποιεί με τρόπο έξοχο τις δυνατότητες τύφλωσης ή ύπνωσης του πληθυσμού. Το πράττει αριστοτεχνικά μοιράζοντας τη δουλειά σε πλατφόρμες ημετέρων ευνοούμενων ή πιστών εξαρτημένων. Εννοείται ότι από την πλευρά της απαιτούνται περισσότερες δεξιότητες από τις εποχές που εφαρμοζόταν αυστηρή λογοκρισία στα Μέσα. Έχω, επίσης, την εντύπωση ότι οι παραπάνω συνισταμένες συγκροτούν ένα ισχυρό πλαίσιο όπου ο πληθυσμός μεταβάλλεται από πρωταγωνιστή των θεσμών σε θεατή. Και αν αυτό είναι καταστροφικό για τον κυρίαρχο λαό είναι ευλογία για την αιρετή κυβέρνηση και τα κέντρα εξουσίας της.

Στην «Καθημερινή» ανέγνωσα ένα «τουίτ» του 54χρονου Αμερικανού αστροναύτη  Shane Kimbrough, οποίος ανέβασε μια φωτογραφία τμήματος του λεκανοπεδίου και σχολίασε: «Beautiful Athens, Greece is under a few clouds today. I can still spot 4 airports in this photo. Can you find them? I also spotted Karaiskakis Stadium near the Athens Marina».

Όπερ μεθερμηνευόμενον: «Η όμορφη Αθήνα, στην Ελλάδα, είναι λίγο συννεφιασμένη σήμερα. Μπορώ να εντοπίσω 4 αεροδρόμια σε αυτήν τη φωτογραφία. Μπορείτε να τα βρείτε; Είδα επίσης το Στάδιο Καραϊσκάκης κοντά στη Μαρίνα της Αθήνας»

Υπάρχουν λίγοι αλλά ισχυροί λόγοι της εκτίμησης που τρέφω προς ένα πρόσωπο. Να βάλω πρώτο σε αυτή την περιορισμένη αλλά γερή λίστα την καλοσύνη του. Την καλοσύνη, έστω, που εκφράζει, αν και είμαι βέβαιος ότι είναι γνήσια. Να προσθέσω τη σταθερή πίστη που τον διακρίνει για όσα θέματα ορίζουν τη ζωή του, την εν γένει ήπια συμπεριφορά και το αρκετά σπάνιο στοιχείο του να μην ακούγεται από τον κύκλο των γνωριμιών του αρνητικό σχόλιο.

Εδώ υπάρχει μια μικρή εξαίρεση, που έχει να κάνει με τα όποια αρνητικά πρόσημα έχουν, από λίγους, τεθεί σε ότι αφορά μια αρκετά παθητική στάση  που τηρεί σχετικά με την ίδια του τη ζωή. Αν υποτεθεί δηλαδή ότι το βίος είναι κάστρο, οφείλεις να συστήσεις μια φρουρά για να το προστατέψεις. Μια στοιχειώδη άμυνα, ώστε να μην μπουκάρει ο πάσα εις κανίβαλος, στο περιβόλι της ζωής σου.

Ας σχολιάσω, διακριτικά και με τρόπο, μερικά σημεία των καιρών μας, αυτής της τόσο αλλόκοτης εποχής.

Τώρα, που το θέρος ενσκήπτει λεπιδοφόρον.

Μέχρι πέρσι αυτές οι διαδοχικές μέρες του Απρίλη, η 20η και η 21η, μου γεννούσαν εκ διαμέτρου αντίθετα συναισθήματα. Την 20η Απριλίου του ’35 γεννήθηκε η μητέρα μου. Μέρα και αιτία  χαράς, όπως κάθε γενέθλια ημερομηνία προσώπου, που άφηνε θετικό, γλυκό και νόστιμο, ανθρώπινο στίγμα πίσω του.

Την επόμενη μέρα το κλίμα αντιστρεφόταν. Την 21η Απριλίου του ’67, το ρολόι της Ελλάδας, άρχισε να γυρνά πίσω, σε εποχές ζοφερές. Σε μέρες ντροπής και νύχτες γελοιότητας. Ο Μεσαίωνας επέστρεφε πλήρης βίας, κακογουστιάς και παλιανθρωπιάς, με τη βοήθεια των συμμάχων μας και στήριγμα την ατολμία μας.

Καθώς βαδίζουμε στον δεύτερο, μετά πανδημίας, Απρίλιο με περισσότερη, ίσως, αυτοπεποίθηση αλλά με μεγαλύτερη πίεση, η φύση το αγνοεί και η Άνοιξη στήνει το δικό της σκηνικό.

Λίγα λόγια και λιγότερες εικόνες, για τούτο το φαινόμενο.

Σχεδόν μισό αιώνα νωρίτερα, εκεί ας πούμε το ’76 – ‘77. Πιτσιρής μεν,  ακαδημαϊκός πολίτης, που λέγαν, δε. Τουτέστιν και οχήματα οδηγείς και ψηφίζεις και εργάζεσαι, κάποιοι σπούδαζαν κιόλας. Είχες όσα απαιτούνταν, για το χαρακτηρισμό «ενεργός πολίτης».

Από αριστερά, κατά σειρά εμφανίσεως B. Pascal, W.A. Mozart, Β. Fisher.

Πιτσιρής όμως, διότι μπορεί ο Wollfgang Amadeus Mozart πριν από τα 20 να συνέθετε συμφωνίες και κοντσέρτα, μπορεί ο Bobby Fisher στα είκοσί του να κέρδισε το Αμερικάνικο πρωτάθλημα με το κορυφαίο σκορ στην ιστορία του θεσμού, μπορεί τέλος ο Blaise Pascal στην ίδια ηλικία να είχε ανακαλύψει την ομώνυμη αρχή και να είχε κατασκευάσει αριθμομηχανή, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία των 20άριδων, είναι εικοσάρηδες