Το νέον έτος σε αυτές τις τέσσερις πρώτες μέρες που κύλησαν, σαν να επιχειρεί να πείσει ότι δεν θα είναι και τόσο νέο. Και με βεβαιότητα δεν ευθυγραμμίζεται,  προς ώρας τουλάχιστον, με την αρκετά φιλόδοξη ευχή: «Ευτυχές το νέον έτος».

Διότι με τόσα πυκνά και δυσάρεστα που σωρεύτηκαν εντός και εκτός συνόρων, συνεχίζουμε από εκεί που αφήσαμε το 2025. Πιο συγκεκριμένα:

Όχι ακριβώς απολογισμός, αλλά κάτι σαν άποψη για το χρόνο που φεύγει, ο οποίος παρασύρει μαζί του στην πόρτα του παρελθόντος και το πρώτο τέταρτο του εικοστού πρώτου αιώνα.

Πυκνά τα γεγονότα που σημάδεψαν το έτος, ομοίως και για τα τόσα απίθανα, όσο και δυσάρεστα που συνέβησαν στα πρώτα 25 του αιώνα. Λίγοι είναι οι παράγοντες που προσφέρουν μια σωστή αποτίμηση ενός χρονικού διαστήματος. Έχουν να κάνουν με την άρτια πληροφόρηση και την ορθή αντίληψη του τι συμβαίνει δίπλα μας ή μακρύτερα.

Στην οπωσδήποτε γηραιά και κάποτε κραταιά μα όχι τόσο δίκαιη Αλβιόνα, η επομένη των Χριστουγέννων μέρα έφερε το χαρακτηρισμό Boxing day. Η ονομασία προέρχεται από έθιμο που ξεκίνησε κατά τη Βικτωριανή περίοδο, όπου οι εύποροι προσέφεραν δώρα στους ενδεείς. Στη σύγχρονη εποχή, η μέρα αυτή αποτελεί και αγωνιστική για το Αγγλικό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, την περίφημη όσο και πάμπλουτη Premier League.

Μέρα χαρμοσύνης λοιπόν η σημερινή και αντίστοιχων δραστηριοτήτων. Αλλά εφόσον μιλάμε για τον τόπο μας, ενυπάρχουν πληροφορίες που δεν συντάσσονται απαραίτητα με την ευχάριστη ελαφρότητα των ημερών. Ας μην κατηγορηθεί ο συγγράψας για απαισιοδοξία. Καθότι ενδέχεται οι χαρακτηριζόμενοι ως απαισιόδοξοι να είναι, τελικά, οι ενημερωμένοι αισιόδοξοι.

Στα διακόσια χρόνια που ακολούθησαν μετά το 1783 και το τέλος του Πολέμου Ανεξαρτησίας των Η.Π.Α, 165 αποικίες  αποκτήσαν την ανεξαρτησία τους. Στις αρχές της δεκαετίας του ΄60 μάλιστα, υπήρξε μια επιτάχυνση στην αποαποικιοποίηση (Decolonization), στην κατάργηση δηλαδή της αποικιοκρατίας την οποία είχαν επιβάλλει επί αιώνες τα αυτοκρατορικά έθνη κυριαρχώντας  σε ξένα και μακρινά από την έδρα τους, εδάφη. Ανάμεσα στον Σεπτέμβριο του ’58, και τον Φεβρουάριο του 1969, δέκα ηγέτες Αφρικανικών χωρών που διεκδικούσαν ανεξαρτησία δολοφονήθηκαν. Οι πιο γνωστές περιπτώσεις ήταν του Patrice Émery Lumumba πρώτου πρωθυπουργού της Δημοκρατίας του Κονγκό και του Mehdi Ben Barka Μαροκινού εθνικιστή, Άραβα σοσιαλιστή, επικεφαλής της αριστερής Εθνικής Ένωσης Λαϊκών Δυνάμεων και γραμματέας της Τριηπειρωτικής Διάσκεψης.

Στα μέσα του εικοστού αιώνα, αυτή ήταν η εικόνα των κτήσεων των ισχυρών κρατών σε παγκόσμια κλίμακα

Πέραν πάσης αμφιβολίας τα αποικοκρατικά Ευρωπαϊκά κράτη θησαύριζαν πλούτη επί αιώνες από την αποικιοκρατία. Αντίθετα, οι αποικιοκρατούμενες χώρες δυστυχούσαν όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο αλλά σε πολιτιστική, κοινωνική, μορφωτική στάθμη όπου είχαν κολλήσει πολύ χαμηλά. Ιστορικά καταχωρημένο επίσης, ότι η απώλεια των αποικιών, μίκρυνε την ισχύ των ευρωπαϊκών κρατών, χωρίς να σημαίνει ότι τα ανεξάρτητα πλέον κράτη που εγκατέλειψαν, ευτύχησαν. Διότι τα τραύματα της αποικιοκρατίας ήταν βαθιά, αλλά και τα αγαθά, τα πλούτη που υπήρχαν πάνω η κάτω από τη γη εξελίχτηκαν σε αποτρεπτικούς παράγοντες για την πρόοδό και την κοινωνική ειρήνη, καθώς συνέχιζαν να γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης από δυτικές εταιρείες σε συνεργασία με διεφθαρμένους τοπάρχες. Δεν ζούμε όμως ούτε στη δεκαετία του '60, ούτε καν στον εικοστό αιώνα, δεν υπάρχει πλέον ούτε το δίπολο Η.Π.Α. - Ε.Σ.Σ.Δ., υπάρχει όμως η ίδια τάση ίσως και με μεγαλύτερη ένταση των ισχυρών να επιβάλλονται στους ασθενέστερους με άλλες μορφές. Τα Βαλκάνια μας προσφέρουν δυο κοντινά και έντονα παραδείγματα.

Ανάμεσα σε λεπτό αυτοσαρκασμό και χοντρό δούλεμα ήταν, είναι η ειδοποίηση συστημικής τράπεζας που απευθύνεται σε διαχειριστές μικρών εταιρειών, με αντίστοιχες δραστηριότητες στην προκειμένη, τουλάχιστον, περίπτωση.

Ιδού τι αναφέρει:

Εισερχόμεθα στην εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων και ο περισσότερος κόσμος βαδίζει πάνω στο μονοπάτι της χαράς και της κατανάλωσης.

Έχει ενδιαφέρον να εστιάσουμε σε μερικά στοιχεία, όπως αναδύονται απρόσκλητα στην καθημερινότητά μας και δείχνουν να αδιαφορούν για το εορταστικό κλίμα.

Η κατάρτιση του κρατικού προϋπολογισμού είναι μια απαραίτητη δραστηριότητα για κάθε σύγχρονο κράτος, που κατατίθεται προς το τέλος της χρονιάς και προβλέπει τα έσοδα και τα έξοδα  της επόμενης. Καθώς περιγράφει πως θα εισπραχθούν τα έσοδα και πως θα δαπανηθούν καταδεικνύει τις  πολιτικές προθέσεις μα και τις κοινωνικές ευαισθησίες της κυβέρνησης.

Έτσι, τα οικονομικά φύλλα δημοσίευσαν προ ημερών τον προϋπολογισμό της Ελληνικής Δημοκρατίας του επομένου έτους με τίτλο: «Η κατανάλωση θα είναι και το 2026 ο στυλοβάτης των δημοσίων εξόδων». Αντιγράφω από την έγκριτον «Καθημερινή»: «Το 62,3% των φορολογικών εσόδων του προϋπολογισμού προέρχεται από την έμμεση φορολογία, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό καλύπτεται από το φόρο εισοδήματος και άλλες επιβαρύνσεις. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια τη σταθερή εξάρτηση του κράτους από τους έμμεσους φόρους».

Μπορεί να είναι και ιδέα μου. Αναφέρομαι την ένθερμη τοποθέτηση μερίδας του Τύπου για το πόσο παλιός είναι ο στόλος των αουτομόμπιλε στον τόπο μας, πόσο γρήγορα απαιτείται μια ανανέωση, η οποία επιπλέον θα έχει και μεγάλη συμβολή στο οικολογικό κομμάτι. Υπάρχουν λειτουργοί του ειδικού Τύπου που σπρώχνουν αυτή την άποψη πιο ενθουσιωδώς από ότι τα δελτία Τύπου των εισαγωγέων. Μπορεί δε, όντως να το πιστεύουν, να είναι ανιδιοτελείς υποστηριχτές της προόδου.

Εξ άλλου το τι πιστεύει ο οποιοσδήποτε είναι θέμα γνώσεων, βιωμάτων και ασφαλώς ενστίκτου επιβίωσης. Όλως εσχάτως ετέθη ένα ακόμα επιχείρημα. Πως το κυκλοφοριακό επιβαρύνεται, έτι περαιτέρω, από το πλήθος των οχημάτων που μένουν εν μέση οδώ από τεχνικά προβλήματα. Και όσα παρουσιάζουν αυτό το πρόβλημα, βέβαια, είναι παλαιά. Άρα;

Το ίδιο 24ωρο που ο πρώην αντιπρόεδρος των Η.Π.Α. Richard Bruce Cheney εξεμέτρησεν το ζην, εξελέγετο Δήμαρχος της μεγαλύτερης πόλης της χώρας ένας Μουσουλμάνος αυτοχαρακτηριζόμενος ως  Δημοκράτης Σοσιαλιστής. Το τι ισχύ θα έχουν οι δυο αυτοί χαρακτηρισμοί στην θητεία του, θα το διαπιστώσουν οι πολίτες του «Μεγάλου Μήλου» τα προσεχή έτη.

Σε κάθε περίπτωση η συγκεκριμένη εκλογή κατατάσσεται ως ήττα του προέδρου των Η.Π.Α. που προεκλογικώς έφτασε στο σημείο να εκβιάσει το εκλογικό σώμα ότι αν επικρατήσει ο Zohran Mamdani θα διακόψει την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση. Ο νέος Δήμαρχος είναι 34 ετών. Τόσο ήταν και ο Cheney, όταν το 1976 ο μέντοράς του Donald Ramsfeld τον βοήθησε να γίνει ο νεότερος προσωπάρχης στον Λευκό οίκο επί προεδρίας Gerald Ford.