| Μαρίνα Πετράκη: Μεταξάς Βενιζέλος – (Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025) |
|
|
|
|
«Από την αρχή του βιβλίου τονίστηκε ότι η μελέτη αυτή δεν επιχειρεί να συγκρίνει την προσωπικότητα και το έργο των δυο ανδρών, αλλά να καταγράψει τη σχέση τους όπως αυτή διαμορφώθηκε μέσα από τη συνεργασία τους, που ωφέλησε τον τόπο, αλλά και την αντίθεσή τους, που οδήγησε σε ολέθρια αποτελέσματα». Αυτά σημειώνει η συγγραφέας στην σ. 249 του πονήματός της που ως υπότιτλο φέρει το: «Μια παράδοξη σχέση». Στο τέλος, πείθει και το πιο απαιτητικό αναγνώστη ότι έτσι ήταν. Δυο ισχυρές προσωπικότητες που εν αρχή συνεργάστηκαν αλλά αργότερα βρέθηκαν σε πολιτικούς σχηματισμούς με φανατικές αντιπαλότητες και σημάδεψαν με τις κινήσεις τους την ιστορία του τόπου στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Το «επίσημο» δίπολο βέβαια, ήταν Βενιζέλος - Κωνσταντίνος, αλλά ο ρόλος του Μεταξά ήταν πελώριος ακόμα και από τότε που ως κατώτερος αξιωματικός του Ελληνικού στρατού συναντήθηκε με τον λαμπρό και πανίσχυρο πρωθυπουργό συνθέτοντας ένα σπάνιο, λόγω συνθηκών, δίδυμο. Στο χρονικό διάστημα από το 2010, τότε δηλαδή που ο Κρης δικηγόρος ήδη μπαρουτοκαπνισμένος από την δράση του στο νησί, παραιτείται από την πρωθυπουργία την Κρητικής Πολιτείας καθώς εξελέγη με συντριπτική πλειοψηφία βουλευτής Αττικοβοιωτίας ερχόμενος στην Αθήνα για να κυριαρχήσει στην πολιτική και να πραγματοποιήσει , έως τον θάνατό του, τον Μάρτιο του 1936 υπήρξαν άπειρα περιστατικά σύγκρουσης με τον βραχύσωμο αξιωματικό. Ακόμα και στις πιο ακραίες στιγμές των συγκρούσεών τους όμως, αναγνώριζαν ο ένας τις αρετές του άλλου. Και ας μην είχαν ευρύ κοινό πεδίο, από την άποψη ότι ο ένας ήταν πολιτικός και ο άλλος στρατιωτικός. Μια από τις πάρα πολλές πηγές από όπου αντλεί στοιχεία η συγγραφεύς είναι το ημερολόγιο του Μεταξά στο οποίο έχουν καταγραφεί ιδιαίτερες λεπτομέρειες και αξίζει να τεθεί το γενικότερο ερώτημα: Αν ο Μεταξάς ήξερε, φανταζόταν έστω ότι το ημερολόγιό του μετά από χρόνια, θα διαβαζόταν από ιστορικούς και πλήθος αναγνωστών, θα έγραφε τα ίδια; Σε κάθε περίπτωση, η σχέση τους υπήρξε ακριβώς αυτή που περιγράφει ο υπότιτλος. Παράδοξη. Και θα ήταν όντως παράδοξο να ήταν διαφορετική αφού ο ένας παρέμενε πιστός και συναισθηματικά έγκλειστος στην ιδέα του θρόνου, δεν είναι τυχαίο ότι στα δεσμά του γάμου του με την Λέλα Χατζηωνάννου "αφοσιωμένη σύζυγο και μυστικοσύμβουλό του" όπως σημειώνει η Α.Π., κουμπάρος ήταν ο Κωνσταντίνος και ο άλλος είχε έρθει από το καμίνι του Θέρισου με ολότελα άλλες παραστάσεις και επιδιώξεις. Πέραν της προσήλωσης του Μεταξά στο θρόνο και ένεκα των σπουδών του στη πολεμική ακαδημία του Βερολίνου ήταν πιστός στις Γερμανικές τακτικές και η εκτίμησή του για τον Μεγάλο Πόλεμο ήταν η επικράτηση των Κεντρικών Δυνάμεων. Έπεσε έξω. Όπως λάθος εκτίμηση, όπως φάνηκε εκ του αποτελέσματος, είχε κάνει και ο Βενιζέλος σχετικά με την αποστολή Σώματος Στρατού στην Καλλίπολη. Έζησαν, πολιτεύτηκαν σε εξαιρετικά ταραχώδεις εποχές με τον Βενιζέλο να σέβεται το κοινοβουλευτικό πολίτευμα και τον θρόνο, ενώ ο Μεταξάς φλέρταρε ανοικτά με την ιδέα της δικτατορίας, την οποία υπηρέτησε σε μια εποχή που ο φασισμός σάρωνε στην Ευρώπη. Αυτό όμως που συνέβη στην πατρίδα μας την δεκαετία από 1910 έως το 1920, δεν θα είχε συμβεί αν ο Ελευθέριος Βενιζέλος ασκούσε τη δικηγορική στην Κρήτη. Ο Μεταξάς αποχώρησε από τον μάταιο κόσμο μας, σχεδόν μια πενταετία μετά την εκδημία του Βενιζέλου ξεπλένοντας εν μέρει στην έλλειψη σεβασμού στις δημοκρατικές αξίες με το "Alors, c ‘ est la guerre" που εν συντομία μεταφράστηκε στο διαβόητο "ΟΧΙ". Η δεκαετία του '40 θα γινόταν ακόμα πιο ζοφερή καθώς από τον Εθνικό Διχασμό του '15, θα προχωρούσαμε μετά την Κατοχή στον Εμφύλιο Πόλεμο. Πολλές από τις εξελίξεις της δεκαετίας του '40, είχαν τις ρίζες τους και στην παράδοξη σχέση μεταξύ Βενιζέλου Μεταξά και ότι γεννήθηκε από αυτή. Στις 301 σελίδες αναλύεται αυτή η παραδοξότητα με πλήθος λεπτομερειών και εκατοντάδες σημειώσεις που προσφέρουν μεγάλο πλούτο πληροφοριών.
|




