Frank McDonough: Tα χρόνια του Χίτλερ» - (Σαββάτο 15 Νοεμβρίου 2025) PDF Print E-mail

Λίγο μετά την έκδοση της στη γαλλική γλώσσα το 1966, μεταφράστηκε στην ελληνική και εκδόθηκε από την «Επιστημονική Εταιρεία των Ελληνικών Γραμμάτων Πάπυρος» η Ιστορία του Β΄Π.Π. του Raymond Cartier. Διατίθετο σε εβδομαδιαία τεύχη, που έφερνε ο πατέρας σπίτι. Με την ολοκλήρωση του έργου δέθηκαν σε δυο τόμους. Στο πρώτο τεύχος υπήρχε η σημείωση: «Πανομοιότυπος έκδοσις του υπό τον τίτλον "La seconde querre mondiale" έργου των οίκων Larousse και Paris Match». Για έναν δεκάχρονο ήταν αποκάλυψη καθώς η έκδοση ήταν εικονογραφημένη. Ακόμα διακρίνονται οι υπογραμμίσεις σε λέξεις άγνωστες. Τι να σημαίνει άραγε «Ράιχ»;

Έκτοτε πέρα από τις πολλές δεκαετίες που μεσολάβησαν, ήρθαν και άλλες εκδόσεις, πολλά ντοκυμαντέρ, δεκάδες ταινίες που πρόσφεραν πληροφορίες και γνώσεις σε αυτή την πλέον αιματηρή, καταστροφική περίοδο της ιστορίας της ανθρωπότητας.

Σε όλα τούτα ας προστεθεί εσχάτως και το πόνημα του Frank McDonough «τα χρόνια του Χίτλερ», που δυο χρόνια μετά την αγγλόφωνη έκδοση, μοιράζεται δωρεάν με την Κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας «Η Καθημερινή». Καλύπτει την χρονική περίοδο από το 2018 και την εμφάνιση του Αδόλφου Χίτλερ στη δημόσια σφαίρα, έως το 1945 και το φυσικό του τέλος.

Μέχρι στιγμής έχουν κυκλοφορήσει 6 τόμοι και η σειρά θα ολοκληρωθεί τον Γενάρη. Αυτό που κάνει το έργο να ξεχωρίζει είναι κατ’ αρχάς η ρέουσα αφήγηση που έλκει τον αναγνώστη, εύσημα εδώ δικαιούται προφανώς και η μεταφράστρια, ακολούθως όμως και η παροχή διασταυρωμένων πληροφοριών με εκατοντάδες παραπομπές σε κάθε τόμο.

Όσο πιο σύγχρονες είναι οι εκδόσεις τόσο πιο πολύ αξιοποιούν το πλεονέκτημα να πλουτίζουν από πληροφορίες οι οποίες αναδύονται μέσα από ιστορική έρευνα και από κρατικά αρχεία που αποχαρακτηρίζονται και τίθενται στη διάθεση των ερευνητών.

Με αυτά τα εφόδια ο ιστορικός έρχεται να κομίσει πιο πλήρες έργο και να αποκαλύψει πιο ολοκληρωμένα όλη το χάος, τη βία, την απανθρωπιά αλλά και την ανδρεία, που γνώρισε η ανθρωπότητα εκείνα τα ζοφερά χρόνια.

Ο F. McDonough το καταφέρνει. Πέρα από τις περιγραφές των στρατηγικών, των μαχών, πλάθει τα πορτραίτα των πρωταγωνιστών, μεταφέρει διαλόγους, τα περιεχόμενα κρίσιμων συσκέψεων και συζητήσεων, δίνει το κλίμα της εποχής και καθώς ο τίτλος μαρτυρά ένα είδος «χιτλεροκεντρισμού» υπό την έννοια ότι αυτός ήταν, πρωτίστως, ο χαρακτήρας που δημιούργησε το χάος, μας σκιαγραφεί με λεπτομέρειες την άνοδο του στην εξουσία, τον θρίαμβο των πρώτων ετών, την φθορά, την σταδιακή πνευματική και σωματική κατάρρευση και το τέλος.

Όπως επίσης την ολοένα και πιο ακραία, απάνθρωπη, συστηματική αντισημιτική του πρακτική. Όλα αυτά τυλιγμένα σε έναν μανδύα πίστης, και συμπόρευσης με τη θεία Πρόνοια. Γίνεται αναφορά και στην απίστευτη τύχη του να γλυτώσει από τέσσερις σοβαρές απόπειρες δολοφονίας του, η μια μάλιστα με την πρόθεση του θύτη να θυσιαστεί μαζί με το υποψήφιο θύμα!

Μετά τις πρώτες αναπάντεχα εύκολες και ταχύτατες νίκες οι ισορροπίες άλλαζαν και η επαφή του Χίτλερ με την πραγματικότητα ολοένα και λιγόστευε, ενώ ο αντιεβραϊσμός και ο αντιμπολσεβικισμός του έπαιρναν παράλογες διαστάσεις, που τον οδηγούσαν σε αλλεπάλληλες λανθασμένες εκτιμήσεις και αντίστοιχα σοβαρά λάθη. Ο Β' Π.Π. στοίχισε τις ζωές 60 εκατομμύρια ανθρώπων.

Και όπως ο F. McDonough σημειώνει: «Ο Χίτλερ φέρνει την κύρια ευθύνη για αυτή την καταστροφή, όμως εκατομμύρια Γερμανοί - μαζί με στρατιώτες, ναύτες και σμηνίτες - υποστήριξαν την εξωτερική πολιτική του, επευφήμησαν τους στρατιωτικούς του θριάμβους και έκλεισαν τα μάτια στις διώξεις των Εβραίων. Όλοι φέρουν μερίδιο της συλλογικής ενοχής για τα εγκλήματα πολέμου της Γερμανίας καθώς και μερίδιο ευθύνης για την συντριπτικής της ήττα» (σ.318 Β' τόμος 1940 -1945).

Το παρόν εξώφυλλο είναι του πρώτου τόμου της πρώτης περιόδου. Υπάρχουν, μέχρι στιγμής, τρείς περίοδοι (1918 - 1933) Βαϊμάρη η άνοδος και η πτώση, (1933 - 1939) Ο θρίαμβος, (1939 - 1945) Η καταστροφή, που καλύπτονται με δυο τόμους για κάθε περίοδο. Το χρηστικό της υπόθεσης είναι, ότι λόγω μεγέθους και βάρους διαβάζονται και ως τελευταίο ανάγνωσμα του 24ωρου, δηλαδή στο κρεβάτι.