Συνηθίζεται να λέγεται… - (Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026) PDF Print E-mail

Συνηθίζεται να λέγεται πως ο Αύγουστος κλείνει το καλοκαίρι. Μετεωρολογικά έτσι είναι. Αστρονομικά, το θέρος ολοκληρώνεται στις 22 του Σεπτέμβρη με την φθινοπωρινή ισημερία, άποψη που συντάσσεται θερμοκρασιακά καθώς ακόμα και στα τέλη του Σεπτέμβρη οι θερμοκρασίες είναι υψηλές.

Ειδικά τούτα τα χρόνια που βιώνουμε την κλιματική αλλαγή.

Υπάρχει και η αντίληψη ότι το καλοκαίρι αγγίζει το τέλειο, εκεί γύρω στο θερινό ηλιοστάσιο. Τότε που η ζέστη δεν είναι πηχτή, που τα βράδια είναι δροσερά, που η μέρα κυριαρχεί χωρίς το φως της να γίνεται εκτυφλωτικό και τα χρώματα γράφουν με καθαρότητα. Τότε που η φύση είναι ακόμα φορτωμένη με αρκετή άνοιξη, πριν την καταβάλλει η κόπωση του θέρους.

 


Τριάντα χρόνια νωρίτερα, ο χώρος αυτός ήταν ένας νόστιμος, μυρωδάτος καλοκαιρινός, εξοχικός, θερινός κινηματογράφος. Στην λευκή επιφάνεια της οθόνης του, που ακόμα διακρίνεται, είχε τύχει να δω το Ransom του Ron Howard με τους Mel Gibson, Renne Russo, Gary Sinise, Delroy Lindo στα κινηματογραφικά τους ντουζένια. Πέρα από την εισπρακτική επιτυχία ήταν ένα δυνατό θρίλερ που απέσπασε θετικές κριτικές. Στον τρέχοντα αιώνα οι μηχανές προβολής σίγησαν, ο χώρος εγκαταλείφθηκε, κωνοφόρα φύτρωσαν εκεί που κάθονταν οι θεατές και τώρα μοιάζει περισσότερο με νεκροτομείο πλεούμενων παρά με οτιδήποτε άλλο. Κάτι σαν Ransom στις ψηφιακές πλατφόρμες.

 

Ο τόνος στη λήγουσα θα ήταν τούτη την ώρα πιο συμβατός για την κουβέρτα του φέρυ, καθώς ο πρωινός ήλιος έχει δώσει στη λαμαρίνα την αντίστοιχη απόχρωση.

 


Ξημερώματα στην διώρυγα. Που να φαντάζονταν οι κατασκευαστές της δίολκου, ή έναν αιώνα αργότερα οι θαυμαστές της Λαϊδος, αλλά και μετά από 2,4 χιλιετίες, αφού είχαν προηγηθεί διάφορες απόπειρες, οι μηχανικοί και χρηματοδότες που τελικά πέτυχαν στα τέλη του 19ου αιώνα την διάνοιξη ότι, ανάμεσα σε άλλα πλεούμενα, θα περνούσαν επιβλητικές θαλαμηγοί. Βεβαίως δεν χρειάστηκε καθόλου φαντασία, ώστε με την κατασκευή της διόλκου τον 7ο π.χ. αιώνα επί τυραννίας Περίανδρου να επιβληθούν και τα αντίστοιχα τέλη, να πλουτίσουν τα δημόσια ταμεία της πόλης και να προκύψει το γνωστό: «ου παντός πλειν ες Κόρινθον». Το θυμήθηκαν 2.900 χρόνια αργότερα εκεί στα στενά του Ορμούζ.

 


Η απίθανη πείνα που φέρνει ο πολιτισμός για ενέργεια μετατρέπει οτιδήποτε την παράγει πέρα από πολύτιμη και σε ένα είδος ισχυρής εξουσίας. Από το «Drill Βaby Drill» του εργολάβου που βρέθηκε στο κουμάντο των Η.Π.Α. και κατ’ επέκταση του πλανήτη και τα mega data center που καταπίνουν γιγαβάτ έως την πλέον αθώα συσκευή που καταναλώνει ελάχιστα μιλιβάτ, ο ρυθμός απαίτησης ενεργειακών πόρων είναι ολοένα και πιο επιταχυνόμενος. Η δε εξουσία του, ολοένα και πιο καθοριστική.

 


Στεφανωμένες κορυφογραμμές από ανεμογεννήτριες, συνεισφέρουν και αυτές στην παραγωγή ενέργειας, όπως και τα φωτοβολταϊκά τα οποία κάλυψαν χωράφια που κάποτε παρήγαγαν κάτι βρώσιμο. Τώρα παράγουν ενέργεια, που τις ηλιόλουστες μέρες ή εκείνες με σφοδρούς ανέμους, μας περισσεύει και χάνεται καθώς δεν έχει προνοηθεί η ύπαρξη συσσωρευτών, κρατώντας και έτσι τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος υψηλές. Κάποιοι κάνουν λόγο για καρτέλ. Όλως προσφάτως, σύμφωνα με τα πορίσματα της Πυροσβεστικής, η μεγάλη πυρκαγιά που ξεκίνησε από τη Βοιωτία και επεκτάθηκε μέχρι το Πόρτο Γερμενό, κατακαίοντας 126.000 στρέμματα,  προκλήθηκε από σπινθήρες που δημιουργήθηκαν με την ταλάντωση των αγωγών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Τέλος, υπάρχει και το θέμα της αλλοίωσης της φυσικής ομορφιάς.



Bird on a wire. Λέγεται ότι το έγραψε ο Leonard Cohen στην Ύδρα το 1969, τότε που το νησί του Σαρωνικού του έδινε ζωή και προοπτικές. Η καλύτερη όμως ερμηνεία, προσωπική εκτίμηση αυτή, δημιουργήθηκε από τους αδελφούς Neville με τον Aaron να το τραγουδά σε μια πλούσια ενορχήστρωση. Γλυκιά ερμηνεία από το σωματώδη καλλιτέχνη με την βελούδινη διαμόρφωση της φωνής του, που ακούστηκε και στην ομότιτλη ελαφρά και ευχάριστη χολιγουντιανή ταινία με τους Mel Gibson & Goldie Hawn.

Μιλώντας για μουσική να θυμηθούμε εκείνο των τίτλων από τη «Λούφα & Παραγωγή», με τίτλο «λαϊκό τραγούδι». Για να μνημονεύσουμε τον Νίκο Καλογερόπουλο με την τελευταία του ατάκα στην ταινία. «Σας βαρέθηκα όλους», έτσι σαν ένα απόσταγμα απογοήτευσης, με ότι είχε προηγηθεί, σε αυτή την ταινία σταθμό του Νίκου Περάκη (1984).

«Κάποια μέρα ένα πρωί θα πετάξει το πουλί
και οι μάγκες θα το παίζουν λούφα και παραλλαγή»

Το αυτό και για τον Λάκη Χαλκιά, τότε που άνοιγε σόλο τα «Μαλαματένια λόγια» του Μάνου Ελευθερίου που έντυσε με νότες ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Ταυτόχρονα άνοιγαν πύλες για κάθε ευήκοο έφηβο (Θητεία 1974).

«Μαλαματένια λόγια στο μαντήλι
τα βρήκα στο σεργιάνι μου προχτές
τ αλφαβητάρι πάνω στο τριφύλλι
σου μάθαινε το αύριο και το χτες
μα εγώ περνούσα τη στερνή την πύλη
με του καιρού δεμένος τις κλωστές
».

Αύγουστος και: «ένας μαγνήτης έσερνε την ψυχή τους προς τη θάλασσα». Όπως έγραψε, για άλλους λόγους, ο Ανδρέας Καρκαβίτσας.