Διαβασμένο πριν από 50 χρόνια, το πόνημα του Α. Καμύ, με είχε εντυπωσιάσει αλλά στον πυρήνα του παρέμενε δυσνόητο, πέραν της στεγνής αιτιοκρατικής ερμηνείας των πραγμάτων που αντιλαμβανόμουνα. Μακριά από την όποια λογική ακολουθία που καταλάβαινα, μου άρεσε μεν, δεν με κατέκτησε δε. Σαν τις ηλικιωμένες κυρίες που όταν παρακολουθούν πολιτικό να ομιλεί μουρμουράνε πως: «δεν καταλαβαίνω τι λέει, αλλά τα λέει τόσο ωραία». Μεταξύ μας, επ' αυτού, ούτε οι νεότεροι καταλαβαίνουν.

Καθώς όλοι συνηγορούν πως η κινηματογραφική μεταφορά ακολούθησε πιστά το περιεχόμενο του βιβλίου ο σκηνοθέτης Φρανσουά Οζόν, έχει κάνει μαγικά εξωτερικά πλάνα, αναδεικνύει την λιτή γοητεία του ασπρόμαυρου και γεννά ένα απαράμιλλο κλίμα όπου πλάθει την ιστορία του.

Στο καυτό Αλγέρι του Μεσοπολέμου, με τα προσεγμένα σκηνικά, τις Traction Avant να περισσεύουν στα πλάνα, και μια άρτια αναπαραγωγή της εποχής, ο ήρωας εμφανίζεται απόμακρος, σιωπηλός, ανέκφραστος, σχεδόν κατατονικός.

Με βλέμμα κουρασμένο και μια αδιαφορία για όλα όσα μικρά ή μεγάλα οι περισσότεροι αν όχι όλοι οι υπόλοιποι ενδιαφέρονται, αδειάζει τις μέρες και τις νύχτες του νωχελικά.

Το πρώτο μισό της ταινίας σε βάζει στο ρυθμό του. Τον θεατή τον διαπερνά η αδιαφορία, που μετατρέπεται σε βαρεμάρα. Ούτε ο έρωτας δεν τον απομακρύνει από την εύκολα παρεξηγήσιμη στάση του. Και όταν η υπόθεση φτάσει στο ακροατήριο, διότι κάποια στιγμή θα γίνει ο φόνος, το παρεξηγήσιμο της στάσης του, φτάνει στο απόγειό της.

Έτσι στο δεύτερο μισό η ταινία επιταχύνει τους ρυθμούς της, καθώς ο ήρωας απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από εκεί όπου όλοι οι άλλοι συγκεντρώνονται. Κυρίως από το ένστικτο να σώσει την ύπαρξή του.

Στην εξέλιξη της δίκης, μας παρουσιάζονται τα στοιχεία που χαρακτήριζαν την εποχή, το αποτύπωμα της αποικιοκρατίας, την αυστηρότητα του εισαγγελέα, τις αντιδράσεις του ακροατηρίου, την διαστρέβλωση των γεγονότων, τον ρατσισμό, αλλά και τον πάνω τον "καλό" κόσμο, όσο και το κάτω, τον σκοτεινό. Όλα όσα τον κάνουν να επιβαρύνει, οικειοθελώς, τη θέση του επιδεικνύοντας χαρακτηριστική αδιαφορία. Θύτης και θύμα μαζί.

Περιμένοντας την εκτέλεση παραμένει κλειστός, σιωπηλός με μόνο σημάδι αντίδρασης ίσως και εξέγερσης την επίθεση στον ιερέα ο οποίος επέμεινε να  έχει μια κουβέντα μαζί του ευθύς, αν και εξ αρχής έδειχνε ότι δεν υπήρχε πρόσφορο έδαφος να πραγματοποιηθεί. Αποκαλυπτικός ο διάλογος, βέβαια, για να καταθέσει ο Καμύ όσα είχε στο νού του.

Είναι από ταινίες που δεν περνάς καλά μέσα στην σκοτεινή αίθουσα, αλλά την επόμενη μέρα νιώθεις ότι πρόσθεσε κάτι που, μπορεί να μην είχες ανάγκη, αλλά καλό ήταν που ήρθε.