Το 1986, ο Marco Bellocchio είχε γυρίσει το Diavolo in corpo, μεταφέροντας στην οθόνη το μυθιστόρημα του Raymond Radiguet το οποίο στον μεσοπόλεμο είχε σοκάρει την συντηρητική κοινωνία. Την ίδια χρονιά που εκδόθηκε το μυθιστόρημα, το 1923, εγκατέλειψε τα εγκόσμια ο Radiguet στην ηλικία των 20 ετών και έξι μηνών από τυφοειδή πυρετό. Φέρνοντας το σενάριο στα σύγχρονα μέτρα, ο Bellocchio μεταφέρει το θέμα από την Γαλλία και τον Μεγάλο Πόλεμο στην Ιταλία της δεκαετίας των αρχών του ΄80 τοποθετώντας στο κάδρο και τις Ερυθρές ταξιαρχίες.

To ’86 είχα ενθουσιαστεί με τη ταινία, εκτέθηκα δε αναλόγως και γραπτώς. Βλέποντας την στις μέρες μας, δεν μπορώ να καταλάβω τι  με ενθουσίασε. Αρκετά φλύαρη, άνευρη, ακούμπησε ολοκληρωτικά στην ομορφιά και στην γύμνια της Ολλανδής πρωταγωνίστριάς του Marouscka Detmers, έβαλε στο φινάλε λίγο Αντιγόνη, μια δόση Κρέοντα, το τύλιξε με μερικά όμορφα Ιταλιάνικα εξωτερικά πλάνα και το πρόσφερε στο κινηματογραφικό κοινό.

Σαράντα έτη αργότερα, στα 86 του χρόνια, ο Bellocchio γυρίζει την απαγωγή και δολοφονία του Χριστιανοδημοκράτη ηγέτη Aldo Moro. Ακροβατεί ολίγον σκηνοθετικά με διάφορα τεχνάσματα, χωρίς όμως να παραποιεί τα γεγονότα, δίχως να απομακρύνεται από την πραγματικότητα. Από την αρχή τοποθετείται χωρίς ενδοιασμούς χρεώνοντας το φόνο περισσότερο στους πολιτικούς συνοδοιπόρους του Moro και λιγότερο στους Brigadisti. Με τίτλο Esterno Notte, περιγράφει τις τελευταίες μέρες του Moro, λίγο πριν απαχθεί και όλο το χρονικό διάστημα της ομηρίας του έως την εκτέλεσή του μέσα στο κρεμεζί 4L.

Απλώνει συγκινητικά το σενάριο το οποίο έχει συνυπογράψει, στηρίζεται σε καλές ερμηνείες, μεταφέροντας την αποτρόπαια δομή της πολιτικής, την υποκρισία της εξουσίας, τα αδιέξοδα που δημιουργούνται από συγκρουόμενα μεγάλα συμφέροντα. Ευτυχώς, δεν υπάρχει περίπτωση να το ξαναδώ μετά από μια τεσσαρακονταετία και να απορήσω γιατί με συγκίνησε το 2026, καθότι: ποιος ζει 109 χρόνια;

Τόσο λόγω της 48^ης επετείου απαγωγής του Aldo Moro, στις 16 Μαρτίου 1978, όσο και με την προβολή των συνεχειών του ντοκυμαντέρ του "Σκάι" για την 17Ν, έχει έρθει πάλι στο προσκήνιο το θέμα της τρομοκρατίας. Στο μνημειώδες όσο και ογκώδες πόνημά του, «Αόρατοι στρατοί» ο Max Boot μας παρέχει αρκετές πληροφορίες και επιχειρεί να συνθέσει τον ορισμό της τρομοκρατίας.

Όπως: «Τρομοκρατία νοείται η χρήση βίας από μη κρατικούς δρώντες που στρέφεται κυρίως κατά μη μαχίμων (κυρίως πολιτών, αλλά και κυβερνητικών αξιωματούχων και στρατιωτών εκτός υπηρεσίας), με σκοπό τον εκφοβισμό ή τον εξαναγκασμό και την αλλαγή των πολιτικών ή την σύνθεση μιας κυβέρνησης». Επίσης, «ο τρομοκράτης του ενός είναι ο μαχητής ελευθερίας του άλλου» και ασφαλώς: «Ίσως τίποτα δεν αποδεικνύει καλύτερα την ελαστικότητα αυτών των περιγραφών από μια οδηγία που λέγεται πως εξέδωσε η βρετανική κυβέρνηση το 1944 όταν μετέβαλε την υποστήριξή της από τους Τσέτνικ του Μιχαΐλοβιτς στους Παρτιζάνους του Τίτο. Στο εξής, οι δυνάμεις του Μιχαΐλοβιτς δεν θα περιγράφονται ως πατριώτες αλλά ως τρομοκρατικές συμμορίες. Θα καταργήσουμε επίσης την φράση “κόκκινοι ληστές” για τους παρτιζάνους και θα την αντικαταστήσουμε με “το μαχητές της ελευθερίας”».

Για να επιστρέψουμε στα καθ΄ημάς η έρευνα του "Σκάι", χθες Δευτέρα προβλήθηκε το τέταρτο επεισόδιο, είναι άρτια φωτίζει πολλές γωνιές, ενώ προφανώς κάποια στοιχεία παραμένουν άδηλα, όπως η ταυτότητα του κ.Χ ή "Κίτσου", που όπως κατατέθηκε με την ιδιότητα του μεταμελημένου ίσως και πικραμένου πρώην τρομοκράτη παρουσιάστηκε αυτοβούλως και βοήθησε πολύ. Σε κάθε περίπτωση η τηλεοπτική επιμέλεια του θέματος, δείχνει έναν όσο το δυνατόν ισορροπημένο τρόπο προσέγγισης της υπόθεσης, για όσους δεν την έζησαν ή δεν τους ακούμπησε στην εξέλιξή της.

Μάλλον παραφωνία ή ανορθογραφία ότι ακολούθως παραδίδει την εξέλιξη του προγράμματος σε τηλεπαιχνίδι επιβίωσης ευρύτατης αναγνωρησιμότητας, με κοινό κάπως στενής αντίληψης. Αλλά από κάπου πρέπει να βρεθεί ο τρόπος προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι ουσιώδεις έρευνες. Από αυτή την άποψη οι τηλεθεατές με ανησυχίες οφείλουν σε αυτούς που περιορίζονται στα θεάματα των ριάλιτυ. Αρκετά δημοκρατικό ή μήπως ολίγον τρομοκρατικό;

H απάντηση ας δοθεί κατά το δοκούν αφού συνειδητοποιήσουμε ότι το πρόγραμμα αυτό, βρέθηκε στην κορφή της τηλεθέασης την Κυριακή 15 Μαρτίου με ποσοστό 14,2% ενώ 1.518.370 τηλεθεατές συντονίστηκαν τουλάχιστον για ένα λεπτό. Η Ελλάς μάλλον δεν διαθέτει τέτοιο πλήθος ανηλίκων.