| Γιατί μαζί - (Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2025) |
|
|
|
|
Διότι είναι τόσο κοντινά και τόσο απόμακρα μαζί. Το κοινό τους στοιχείο είναι ότι αποτελούν ενδιαφέρουσες καταγραφές βιωμάτων και μας προσφέρουν πλούσιες εικόνες από το σχετικά μακρινό παρελθόν. Επίσης είχαν και οι δυο δημιουργοί τους επιτυχημένη επαγγελματική πορεία με δεδομένες δεξιότητες και συνοδεύτηκαν από αναγνωσιμότητα και αντίστοιχη φήμη. Τα απόμακρα σημεία έχουν να κάνουν ότι τους συγγραφείς χωρίζουν κατ΄ αρχάς 16 χρόνια, ότι μεγάλωσαν σε διαφορετικές συνθήκες και κράτη, ότι ανήκαν σε διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και τα πονήματά τους γράφτηκαν με διαφορά 30 ετών. Επιπλέον ο ένας είναι άρρεν η άλλη θήλυ.
Ξεκινώντας από τον αρχαιότερο, τον Λευτέρη Παπαδόπουλο το «Οι παλιοί συμμαθητές», κυκλοφόρησε το 1995, όταν ο συγγραφέας του ήταν 60 χρονών και είχε ήδη επιτελέσει ένα πλούσιο έργο σε δημοσιογραφικό, ποιητικό στιχουργικό και μεταφραστικό επίπεδο. Τις επόμενες χρονιές θα έγραφε και θα κυκλοφορούσε άλλες 15 εκδόσεις, ενώ θα συνέχιζε όλες του τις δραστηριότητες. «Οι παλιοί συμμαθητές» είναι οι θύμησές του από τα παιδικά, νεανικά του χρόνια σε εποχές δυσκολίας, φτώχιας και θανάτου. Παιδί προσφύγων έζησε πέριξ της πλατείας Βικτωρίας με όλες τις επιδράσεις από τον μεσοπόλεμο, την Κατοχή τον Εμφύλιο και την μετεμφυλιακή εποχή. Χρόνια σκληρά και αδυσώπητα, σμίλευαν χαρακτήρες, έθαβαν όνειρα, κακοποιούσαν και τους πλέον σκληροτράχηλους. Μολοντούτο ο Λ.Π. δεν μας παρασύρει σε δράματα και μοιρολόγια. Διατηρεί μια επιφανειακά ευχάριστη διάθεση χωρίς να χάνει την επαφή με το σκληρό περιβάλλον. Με σωστές δόσεις χιούμορ, με μια απαλή τρυφερότητα ή ένα τολμηρό πλησίασμα αποδίδει με τέχνη τα βιώματα και χαρίζει στον αναγνώστη του την αποτύπωση της εποχής και το ψυχογράφημα των πρωταγωνιστών του. Αποκτούν, έτσι, οι νεότεροι αρκετές πληροφορίες για το πως είχαν τα πράγματα τότε, πως μεγάλωναν τα παιδιά και τι ανηφόρια έπρεπε να ανέβουν, για να κρατήσουν την εντιμότητα, χωρίς να χάσουν το ανάστημα στη γειτονία, στην κοινωνία. Με το απαιτούμενο θάρρος που δεν ήταν επιτρεπτό να μεταβληθεί σε θράσος. Από κοντά και οι αγώνες των γωνιών στο να μεγαλώσουν τα παιδιά σε συνθήκες που ένα γεμάτο τραπέζι ήταν πολυτέλεια. Με τη χαρακτηριστική του γραφίδα ο συγγραφέας ανακαλεί τα περασμένα και κρατά με άνεση τον αναγνώστη κοντά του. Σε άλλη διάσταση η Ναταλία Παπαγεωργίου μας μεταφέρει στην Κωνσταντινούπολη των αρχών της δεκαετίας του ’50. Γεννημένη το 1951 σε περιβάλλον οικονομικά άνετο, αλλά με την μόνιμη απειλή, συχνά εκδικητική των αρχών της Τουρκίας. Δεμένη, αρμονική αστική οικογένεια με γερές ρίζες στην Πόλη παρείχε στο παιδί όλες τις ευκαιρίες για προκοπή. Οι εποχές όμως εκεί, ήταν δυσβάσταχτες για τους Ρωμιούς. Το πογκρόμ του Σεπτεμβρίου ’55 κορύφωσε την κρίση. Η οικογένειά της ήταν από τις τυχερές που δεν βίωσε απώλειες, αλλά η κάθε είδους αύξηση της πίεσης προς το ελληνικό στοιχείο ήταν συνεχόμενη. Επιπροσθέτως, στα εννιά της χρόνια θα βιώσει το θάνατο του πατέρα της που θα την συντρίψει. Γρήγορα όμως θα συνέλθει και θα συνεχίσει την πορεία της. Σε νεαρή ηλικία θα εγκαταλείψει την Πόλη θα σπουδάσει με υποτροφίες στη Γαλλία και στις Η.Π.Α. πραγματοποιώντας αργότερα θαυμαστή καριέρα, εξελισσόμενη σε πιανίστα με συναυλίες σε όλο τον κόσμο. Άφησε όμως πίσω της μια ακολουθία από χρυσές αναμνήσεις, σε ένα τόπο που κατά το πώς τον περιγράφει, ο αναγνώστης νιώθει ότι γειτόνευε με τον παράδεισο. Από την ομορφιά, την καθαρότητα των τοπίων, αλλά και από την συνοχή, την ζεστή ομοιογένεια της οικογένειας, την αγάπη μα και την τάξη που κυριαρχούσε. Το πόνημα συνοδεύετε από εξαιρετικά κατατοπιστικές μαυρόασπρες φωτογραφίες εποχής. Το βιβλίο του Λ.Π. διένειμε η εφημερίδα «Καθημερινή» σε κυριακάτικη έκδοσή της. Η ύπαρξη του βιβλίου της Ν.Μ. έγινε γνωστή από την εκπομπή «Αναζητώντας την κυρία με την στρυχνίνη» του Χρίστου Παπαγεωργίου στο «Τρίτο», όπου ο ραδιοφωνικός παραγωγός είχε μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με την πιανίστα.
|




